ልዝብ መንእሰያት፡ ቛንቛታትን ስነ ጽሑፍን ኤርትራ | Discussion on languages and scripts of Eritrea - ERi-TV

  visningar 3,390

Eri-TV, Eritrea (Official)

15 dagar sedan

ERi-TV, Eritrea - ልዝብ መንእሰያት፡ ዕላል ብዛዕባ ቛንቛታትን ስነ ጽሑፍን ኤርትራ ምስ ተምሃሮ ኮሌጅ ብዝነስን ስነፍልጠትን ዓዲ ቀያሕን ኣጋይሽ መምህር ስነ ቛንቛ ዶ/ር ሳልሕ ማሕሙድን ስነ ጥበባኛ መለስ ንጉሰን | Discussion languages and scripts of Eritrea - ERi-TV

Kommentarer
Jon G.Mariam
Jon G.Mariam 11 dagar sedan
ናይ ብሓቂ ምህሪ መደብ፥ ቀጽልዎ፦
Nimrod Gabriel
Nimrod Gabriel 14 dagar sedan
ህወሓት ኣብ 1991 ታንክታት ህግሓኤ ተወጢሑ መንበረ-ስልጣን ምስጨበጠ ዝተኸተሎ ኣካዪዳ፡ ነታ ሃገር ዘስግእ ሓደገኛ ፖለቲካዊ ሳዕቤን ከኸትል ምዃኑ ብብዙሓት ተገሚቱ ነይሩ`ዩ። ህወሓት/ወያነ ስልጣን ምስጨበጠት ዝተኸተለቶ ቀዳማይ ፖለቲካዊ ስልቲ፡ ንጸቢብ ረብሓኣን ዕላማታታን ዘገልግል ቅዋም ምንዳፍ`ዩ። እቲ ብህወሓት ዝተነድፈ `ቅዋም`፡ ``ብሄር ብሄረ-ሰባት ዘማእከለ`ዩ`` ኢላኳ እንተገለጸቶ፡ ብቐንዱ ንሳ ናይ ውሑዳን ጉጅለ (minority) ስለዝዀነት፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብብሄርን ዓሌትን ከፋፊላ፡ ``ፖሊሲ መቓቒልካ ግዛእ`` (Divide & Rule) ብምኽታል፡ ኣብ ኢትዮጵያ ነጊሳ ንኽትነብር ዝሃንደሰቶ ሓደገኛ ጸወታ`ዩ ነይሩ ምሉእ ትሕዝቶ ናይ`ዚ `ቅዋም` ንዝተመልከተ ዝዀነ ሰብ ከኣ፡ ወያነ ``እንትርፎ ኣነ ዝደልዮ፡ ካልእ ኣብ ኢትዮጵያ ዝመጽእ ዝዀነ መንግስቲ ዝዀነ ነገር ክገብር ኣይክእልን`ዩ`` ዝብል መንፈስ ዝሓዘ ቅዋም ኰይኑ`ዩ ዝረኽቦ። እዚ ማለት፡ እቲ ወያነ ንኢትዮጵያ መቓቒላ ንምግዛእ ዘርቀቐቶ ቅዋም፡ ኣብ ክንዲ ንኢትዮጵያ ውሽጣዊ ሰላምን ምርግጋእን ዝፈጥር፡ ኣብ ቀጻሊ ዓሌታዊ፡ ብሄራዊን ሃይማኖታዊን ግጭታት ከምእትነብር ስለዝገበራ (ናይ 27 ዓመታት ስልጣን ወያነ መለለዪ ኢትዮጵያ ንሱ`ዩ ነይሩ)፡ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ፖለቲከኛታት፡ ምሁራትን ንቅርዑይ ዲሞክራስያዊ ሓድነት ኢትዮጵያ ዝግደሱን ግዳማውያን ተዓዘብቲን እቲ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ጸቢብ ትሕተ-ሃገራዊ መስመራትን ስምዒታትን ዝመቓቕል ከፋፋሊ ቅዋም ክመሓየሽ ብዙሕ ጸዊዖም`ዮም። እንተዀነ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ንቕሓቱ ብምብራኽ፡ ነቲ ወያነ ኣብ ኢትዮጵያ ዝሃንጸቶ ኣብ ጸቢብነት ዝተመርኰሰ ኣተሓሳስባ፡ ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ስርዓትን ቅዋምን ስለዝፈንፈኖን ዝተጸየኖን፡ ኣብ መወዳእትኡ እቲ ተንኰል ንወያነ ተገልቢጡ ክሃርማ ጀሚሩ። ቀዳማይ ንሕገ-መንግስቲ ዝጠሓሳ እንተሎ፡ ወያነ ባዕላ`ያ። ንኣብነት፡ እቲ ወያነ ዘርቀቐቶ ቅዋም፡ ``ዓንቀጽ 2 - ሕጋዊ ስልጣን መሬታዊ ግዝኣት ኢትዮጵያ - ዶባት ኢትዮጵያ፡ እቲ ብኣህጉራዊ ውዕላት ዝተወሰነ ይኸውን።`` ይብል። ወያነ`ምበኣር፡ ቀዳማይ - ነቲ ኣብ 1900፡ 1902 ከምኡ`ውን 1908 ዝተፈረመ ንዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝውስን ኣህጉራዊ ውዕላት ጥሒሳ ኣብ 1998 ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ኵናት ጀሚራ። ካልኣይ፡ ኣብ 2002 ብመሰረት ኣህጉራዊ ውዕላት ንዝተወሰነ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥሒሳ፡ ን18 ዓመታት መሬት ኤርትራ ጎቢጣ`ያ። እዚ ቀሊል ኣብነት ንምሃብ`ምበር፡ ወያነ ንቅዋም ኢትዮጵያ ጥሒሳን ኣፍሪሳን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዘውረደቶ ህልቂት፡ ስቓይን ኣደራዕን ጸብጺብካ ዝውዳእ ኣይኰነን። ወያነ፡ ሓደ ከም መጐተ እተቕርቦ ተደጋጋሚ መጕስዕ፡ ``ኣብ ስልጣን ዘሎ መንግስቲ ሕጋውነቱ ኣብቂዑ`ዩ። ሕጋዊ ኣይኰነን። ስለዚ፡ ምስኡ ዝምድናና በቲኽና ኣለና፤ ምስኡ ኣይንሰርሕን ኢና፡ ኣይንተሓባበርን ኢና።`` ዝብል`ዩ። እንተዀነ፡ ወያነ ነዚ ሕጂ ሕጋዊ ኣይኰነን ትብሎ ዘላ መንግስቲ፡ በቲ ናታ ቋንቋ ሕጋዊ እንከሎ`ውን፡ ብግብሪ ኣንጻሩ ትሰርሕን ንምፍራሱ ኩሉ ኣብ ምግባርን ትጸሚዳ`ያ ነይራ። እቲ ሕጂ ``ሕጋውነት የብሉን`` ብዝብል ምስምስ ክትገብሮ ዝጸንሐት ተጻብኦታት፡ እቲ ፈደራላዊ መንግስቲ ``ሕጋዊ`` ኣብ ዝነበረሉ ህሞት`ውን ገይራቶ`ያ። ብዶ/ር ኣቢይ ኣሕመድ ዝምራሕ ሓድሽ መንግስቲ ኣብ 2018 ስልጣን ምስሓዘ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንዘተኣታተዎም ለውጢታት፡ ወጥሪ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብመሰረት ኣህጉራዊ ውዕል ንምፍታሕ ንዝወሰዶ ስጕምታት ብውሳነ ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚት ኮሚተ ህወሓትን ብወግዓዊ መግለጺ ነጺጋቶ። ፈደራላዊ ሰራዊት ብፈደራላዊ መንግስቲ ንዝመጾ ትእዛዝ ካብ ዶባት ኤርትራ ናይ ምውጻእ ትእዛዝ ንኸይትግበር ዓንቂፋ። ስለዚ፡ ውጥንን ግብራዊ ስራሕን ወያነ ኣብ ኢትዮጵያ ሕንፍሽፍሽ ብምፍጣር፡ እንተተኻኢሉ ናብ ስልጣን ምምላስ`ዩ ነይሩ። ነዚ ንምግባር ድማ፡ ``ዋላ ኢትዮጵያ ብትን ትበል`` ዝብል መደረታት መራሕቲ ወያነ ተደጋጊሙ`ዩ። እቲ ዝገርም ባህርያት መራሕቲ ወያነ ድማ፡ መዋእሎም ማንታ ልቢን ኣተሓሳስባን ሒዞም ዝኸዱ፡ ደርሆ ጻሕቲራ እትረኽቦ ፖለቲካዊ ሽጣራታቶም ረቂቕን ሰብ ዘይፈልጦን ዝመስሎም፡ ኣእምሮኦም ኣብ ማእከላይ ዘመን ኣካሎም ኣብ 21 ክ.ዘ. ዝነብር ድሑራት መሳፍንቲ ምዃኖም`ዩ። ንፈደራዊ መንግስቲ፡ ``ሕጋዊ ኣይኰነን፤ ምስኡ ኣይንሰርሕን ኢና፡ ኣይንተሓባበርን ኢና። ዝምድናና በቲኽና ኢና።`` ክብሉ ይጸንሑ እሞ፡ ግምጥም ኢሎም ከኣ፡ ``ፈደራላዊ መንግስቲ ባጀት ክህበና ኣለዎ`` ኢሎም ይጽውዑ። ኣብ መወዳእታ፡ ብንጹር ዳግማይ ክስመረሉ ዘለዎ ነጥብታት ኣሎ። ቀዳማይ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ግጭት ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ከምዘጋጠመ ገይሩ ዘቕርብ ኣገላልጻ ኣሎ። እዚ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከፊትዎ ዘሎ ንድሕነትን ልዑላውነትን ኢትዮጵያ ዘኽብር ስጕምቲ፡ ኣብ ልዕሊ ሓደ ብስም ህዝቢ ትግራይ (ጸቢብ ብሄራውነት) እናሸቀጠ፡ ንህዝቢ ትግራይን ዕድላቱን ጅሆ ብምሓዝ፡ ንውሽጣዊ ሰላም ኢትዮጵያ ዝዘርግ፡ ንሕጋዊ ኣካይዳ መንግስቲ ዝዕንቅፍ ኣብ ውሽጢ ህወሓት ዝተዓቝበ ንእሽቶ እከይ ጉጅለ ዝውሰድ ዘሎ ስጕምቲ`ዩ። ፈደራላዊ መንግስቲ ዝወስዶ ዘሎ ስጕምቲ`ምበኣር፡ ነቶም ንኢትዮጵያ ውሽጣዊ ሰላም ከይትረክብ፡ ምስ ጎረባብታ ኣብ ምክብባር ልኡላዊነትን መሬታዊ ሓድነትን ዝተመስረተ ቅርዑይ ዝምድናታት ንኸይትምስርት ዝዕንቅፉ ዘለዉ፡ ኣብ መወዳእትኡ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓላዊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝዀነ ፈደራላዊ ሰራዊት መጥቓዕቲ ብምክያድ ህልቂት ክፍጸም ዝኣዘዙ ገበነኛታት ንምሓዝ`ምበር፡ ኣንጻር ህወሓት ከም ውድብ ወይ ኣንጻር ህዝቢ ትግራይ ዝዓለመ ኣይኰነን። ካልኣይ፡ ``ኤርትራ ኣብ`ዚ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዘሎ ወጥሪ ኢዳ ተእቱ ኣላ`` ዝብሉ ኣለዉ። እዚ ንዛረበሉ ዘለና ናይ ጸበብቲ ንእሽቶ ጉጅለ፡ ምሉእ ዓቕሚ ኢትዮጵያ ኣብ ዝገዝኣሉ ዝነበረ እዋን፡ ኩሉ ዓቕሚ ኢትዮጵያ ኣኽቲቱ፡ ህዝብና ዘበሳበሰ፡ መሬትና ብሓይሊ ወሪሩ ዝጎበጠ፡ ኤርትራ ንምብታን ምስ ናይ ውሽጥን ግዳምን ጸላእቲ ተሻሪኹ ኩሉ ሸርሕታት ዝፈነወልና፡ ቀዳማይ ቁስልና ከይሓወየ ``ቁስልኹም ኣይትሕከኹ`` እናበለ ካልኣይ ቁስሊ ዝደገመና፡ ናይ 20 ዓመታት ዕድላት ኩሉ መዳያዊ ምዕባለናን (ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ባህላዊን ማሕበራዊን) ዝዓንቀጸ`ዩ። ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ ኣንጻር ኣህጉራዊ ብይንን ሕጊን ልኡላዊ መሬትና ብሓይሊ ጎቢጡ፡ ``እምብለይ ንሕጊ ኣይምእዘዝን`` ብምባል ዝሓንገደ`ዩ። ብኣህጉራዊ ሕጊ ዝተፈልጠ ልኡላዊ መሬትካ፡ ካብ ወረርቲ ንምክልኻልን ንምምላስን ድማ፡ ብኣህጉራዊ ሕጊ ቅቡልን ምኽንያታውን ኩሉ ኣማራጺታት ዝህብን`ዩ። ብኸመይን መዓስን ተተግብሮ ከኣ፡ ልኡላዊ መሰልና`ዩ። ስለዚ፡ ኣብ ዝዀነ እዋን መሬትና ሕጊ ብዘፍቅደልና ከነምልስ ምዃንና ንጹር ክኸውን ኣለዎ። ወያነ፡ ከም ህዝቢን ሃገርን ዘየደቅስ/ዘየቕስን ገይሮሙና (ንሰማእታትናን ኣብ ኣሰር ሰማእታትና ንዘለናን)፡ ድቅስ ክሓድሩ ከነፍቅድ ከምዘይኰንና ክፍለጥ ይግባእ። ዘልኣለማዊ ክብሪን ዝኽሪን ንሰማእታትና!! ክብሪ ንህዝቢ ኤርትራ!!
haylu tesfu
haylu tesfu 15 dagar sedan
cass nafike
Fortuna Negash
Fortuna Negash 15 dagar sedan
ጀጋኑ ይቀንየልና
Sami peter
Sami peter 15 dagar sedan
እዚ; ብዛሓየለ ክድፍክአሉ አለዎ ጽቡቅ መደብ እዩ ::
Sami peter
Sami peter 15 dagar sedan
ጽቡቅ ;መደብ እዩ ❤❤❤❤
ጎንጨ ጎንጨ
ጎንጨ ጎንጨ 15 dagar sedan
ህግደፍ ደቂ ሸርሙጣ መዓልትኹም ጥራይ ተጸበዩ ንትግርኛ ጸቂጥኩም ትዕወቱ ከይ መስለኩም
Merhawi Negasi
Merhawi Negasi 15 dagar sedan
ትግርኛ ሃብታምን ዘኩርዕን ዩ ግን ህግደፍ ብዘይካ ንክወድቅ ንክዓቢ ኣይትሰርሑን። ናይ ካልእ ዓረብ ዶ ጥልያን እንዳሓወስኩም ከተራስሕዎ ፈቲንኩም ግን ኣይተዓወትኩም ምኽንያቱ ህዝቢ ትግርኛ ቃንቁኡ መንነቱ ከም ዝኾነ ስለ ዝፈልጥ ኣይተሰዓረልኩምን። ንጸሓፍቲ፡ ደረፍቲ፡ ተዋሰእቲ ትግርኛ ኣየተባበዕኩሞምን?!
gide mogos
gide mogos 14 dagar sedan
deqi may telamit guday kellekum gebru
Tesfalem Habtemariam
Tesfalem Habtemariam 15 dagar sedan
ህግደፍ ጸረ ቃንቃ ትግርኛ ቃንቃና ከይምዕብል ኣሲርኩም ሒዝኩሞ።
gide mogos
gide mogos 14 dagar sedan
entay sea kendezi awyat deqi eray
ኤረ Eri
ኤረ Eri 15 dagar sedan
በጀካ ትግርኛ ካልእ ኩሉ ስደተኛ እዩ ኣብ ኤርትራ:: ኤርትራ ናይ ትግርኛ እያ ኣይኮነትን ዝብል ድሕሪ ውድቀት ህግደፍ የራክበና::
gide mogos
gide mogos 14 dagar sedan
testeru eseke bejeka jehara kale yeblkumen deqi eray
pd pd
pd pd 15 dagar sedan
ህግደፍ ጸረ ቋንቋ ትግርኛ ማዓልትኩ ጥራይ ተጸበዩ ደቂ ሸራሙጥ ሰረቅቲ
gide mogos
gide mogos 14 dagar sedan
askut wedi deqala
Maiko brhane
Maiko brhane 15 dagar sedan
ጸረ ቋንቋ ትግርኛ ኢሰያስ ኣጥፊእዎ የጥፍኦ ውን ኣሎ ሕጂ ኪናት ጌሩ እቶም ተዛርብቲ ኣጥፊእዎም ተዛረብቲ ተዘይ ብሉ ከኣ በይኑ ጠጠው ኣይብልን ኢዩ ከም ሓወልቲ ስለዚ ቋንቋ ብመጠን ተዛረብቲ ብዝሒ ኢዩ ውሑስና ምንባሩ ዝረጋገጽ ስለዚ ማንም ሰብ ክርድኦን ክሰርሓሉን ክክእል ኣለዎ እዚ ኢሰያስ ዝገብሮ ዘሎ ባህልን ቋንቋን ሕብረተሰብን ምጥፋእ ንጎኒ ዕሽሽ ብምባል ክነቅሓሉ ኣለና ።
gide mogos
gide mogos 14 dagar sedan
abey ekom ketbxhu kendezi teafru deqi komarit
love u ኤርትራ
love u ኤርትራ 15 dagar sedan
Can you explain how to develop tigrgna language?
Ariana Grande - 34+35 (official video)
3:41
ArianaGrandeVevo
visningar 37mn
Ariana Grande - 34+35 (official video)
3:41
ArianaGrandeVevo
visningar 37mn
Sen Çal Kapımı 19. Bölüm
2:14:56
Sen Çal Kapımı
visningar 2,9mn
Arıza 11. Bölüm
2:21:16
Arıza
visningar 1,4mn